طالبان جنگ خود علیه مردم افغانستان را تشدید کرده است. از اول جنوری امسال، این گروه کارزار اختطاف زنان و دختران جوان را در ولایات کابل، دایکندی و هرات آغاز کرده است و آنها را به اتهام رعایت نکردن حجاب اجباری مدنظر طالبان با خود بردهاند.
این اقدام دهشتناک برای اجرای فرمان حجاب اجباری این گروه صورت گرفته است که در ۷ می ۲۰۲۲ صادر شد و در آن به همۀ زنان در افغانستان دستور داده شده بود که «روی خود را [در ملأعام] بپوشانند». در فرمان حجاب اجباری طالبان هشدار داده شده بود کسانی که از این فرمان اطاعت نکنند، خانههایشان شناسایی شده و «سرپرستهای مردشان» مجازات یا زندانی خواهند شد. اما اکنون این گروه برای اجرای این فرمان، دستگیری زنانی که در مکانهای عمومی گشتوگذار میکنند را تشدید کرده است. گزارش شده است که حتی آنهایی که لباسهاییشان با حکم حجاب اجباری طالبان مطابقت دارند، توسط طالبان اختطاف شدهاند. جای تعجب نیست که این اختطافها در مناطق هزاره و شیعهنشین متمرکز شده است، زیرا این به خودی خود نشان میدهد که طالبان سیاست آپارتاید جنسیتی خود را در هماهنگی با سیاست تبعیض قومی و تعصب مذهبیشان اجرا میکند.
رفتار طالبان با زنان بهدرستی از سوی کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل، «جنایت علیه بشریت» تفسیر شده است. آخرین ابتکار تجاوزگرانۀ طالبان علیه زنان افغانستان دربارۀ ماهیت این گروه چیزهای زیادی میگوید؛ اینکه سیاست و عملکرد طالبان با ارزشهای فرهنگی و اخلاقی مردم افغانستان در تضاد است. طالبان برای ساختن یک حکومت دینی (ویرانشهر)، نیاز تشدید به سرکوبگری دارند و این کار را با ربودن زنان و دختران جوان از جادهها، خلاف همۀ هنجارها، عرف و قوانین، بهخصوص ارزشهای فرهنگی و اجتماعی جامعۀ افغانستان، انجام داده است.
چرا طالبان دست به چنین رفتار ظالمانهای میزند؟ چون این گروه میخواهد با استفاده از زور و سرکوبگری مردم را مجبور به پیروی و اطاعت از سیاستهای ضد انسانی خود کند. دستگیری ناگهانی زنان و دختران بدون اطلاع قبلی، توسط طالبان مسلح در خیابانها، نهتنها آسیب روانی به روحیۀ این زنان میرساند، بلکه با این عمل غیرانسانی، آینده و حیات آنان را برای همیشه متاثر خواهد کرد. بر اساس هنجارهای اجتماعی افغانستان، زنانی که شبی را در زندان طالبان سپری میکنند، پس از آزادی با این ظن مواجهاند که در زندان طالبان مورد آزار جنسی (یا تجاوز جنسی) قرار گرفتهاند. به باور جامعۀ افغانستان، آزار و اذیت جنسی و تجاوز سبب از بین بردن «آبرو و عزت» زنان و دختران و در نهایت، سبب شرمساری خانوادهها میشود. گاهی خانوادهها با کشتن یا از بین بردن منبع شرم (فردِ مؤنث موردتجاوز)، آبروی خود را «دوباره به دست» میآورند. بنابراین، رفتار خشن طالبان برای اجرای حجاب اجباری عواقب ناگواری برای خانوادهها در سراسر افغانستان و نسلهای آینده خواهد داشت.
بر اساس گزارشها، طالبان برخی از زنان را، پس از گرفتن ضمانت از سرپرستان مرد آنها، آزاد کرده است. همچنین گزارش شده است که این گروه از برخی خانوادهها پول نیز گرفته است. یوناما در بیانیهای، که روز جمعۀ گذشته منتشر شد، گفت که در حال بررسی قضایای آزادی زنان در بدل دریافت پول است.
طالبان میخواهد، با اختطاف و در معرض خطر قرار دادن «آبرو و عزت» زنان، در عمل مانع خروج آنها از خانههایشان، حتی برای مراجعه به مراکز صحی، شوند. در واقع، طالبان با اعمال سیاست دستگیری زنان به دلیل حجاب، خانوادهها، بهویژه مردان افغانستان، را به مجریان و زندانبانان بدون مزد سیاست خود بدل میکند که برای حفظ آبرو و امنیتشان، زنان خانواده را مجبور به پیروی از دستورات این گروه میکنند. این به معنای انزوا و ناامیدی بیشتر زنان و دخترانی است که در دو و نیم سال گذشته حقوق زیادی را از دست دادهاند تا حدی که شمار زیادی از آنها مرگ را بر زندگی در سایۀ طالبان ترجیح میدهند. اکنون افغانستان تنها کشوری است که در آن آمار زنانی که اقدام به خودکشی میکنند بیشتر از مردان است.
طالبان این اقدامات ظالمانه و سختگیرانۀ خود را عمدتاً در محلههای هزارهنشین و شیعهنشین به اجرا گذاشته است که بر سیاستهای تعصبآمیز و تبعیضآمیز این گروه نسبتبه دیگر گروههای قومی و مذهبی، بهخصوص اقلیتها، صحه میگذارد. طالبان سابقۀ طولانی ارتکاب جنایت علیه هزارهها و شیعیان دارد که شامل قتل عام غیرنظامیان هزاره در بامیان و مزار شریف در دهۀ ۱۹۹۰، زمانی که طالبان برای اولین بار بر افغانستان حکومت میکردند، میشود. در حالی که هزارهها از تبعیض و ظلم سیستماتیک رژیم طالبان رنج میبرند، مورد هدف حملات داعش نیز قرار میگیرند. در هفتۀ گذشته، زمانی که داعش مسئولیت دو حملۀ تروریستی جداگانه بر غیرنظامیان هزاره و شیعه را در کابل به عهده گرفت، جنگجویان طالبان در همین مناطق مشغول اختطاف زنان و دختران بودند.
تشدید دشمنی طالبان نسبتبه زنان، ارادۀ قاطع این گروه را برای انکار حقوق اولیۀ انسانی زنان و ایجاد رژیم آپارتاید جنسیتی در افغانستان نشان میدهد. همانطور که در جریان دو سال و نیم گذشته شاهد بودیم، وسواس طالبان برای حذف زنان از زندگی عمومی پایانی ندارد. تحت سلطۀ طالبان، زندگی انسانی در عزت و صلح، بهویژه برای زنان، امکانپذیر نیست. زنان افغانستان تا کنون از خود جسارت نشان داده و در خط مقدم مقاومت در برابر طالبان ایستادهاند. این زنان آگاهند که برای ساختن آینده و زندگی در صلح و عزت، چارهای جز ادامۀ مبارزه برای پایان دادن حکومت دینی-قومی طالبان ندارند.
