تحریریۀ زنتایمز
گزارش نهادهای آمریکایی نشان میدهند که طالبان از کمکهای بین‌المللی بشردوستانه برای تحکیم پایه‌های قدرت خود استفاده می‌کنند. در ۳۰ جولای، دفتر بازرس ویژه برای بازسازی افغانستان (سیگار) آخرین گزارش سه‌ماهۀ خود را در مورد برنامههای کمکی، که از بودجۀ ایالات متحده استفاده می‌کنند، منتشر کرد.
جان سپکو، بازرس ویژه، در مقدمۀ گزارش خود می‌نویسد که وقتی صحبت از ارزیابی مداخلۀ رژیم طالبان در توزیع کمکها می‌شود، «دیگر بحث این نیست که آیا طالبان از برنامههای کمکی ما برای مردم افغانستان سوءاستفاده می‌کنند یا خیر، بلکه بحث این است که آنها چه میزان از این کمکها را به نفع خویش استفاده می‌کنند.»
در گزارش سیگار از تحلیل انستیتوت صلح ایالات متحده (USIP) استفاده شده است که نشان می‌دهد رابطۀ طالبان و سازمان ملل «ممکن است به گونه‌‌ای خلاصه شود که به‌نظر می‌رسد طالبان سیستم سازمان ملل را به‌عنوان یک منبع درآمد دیده و این گروه به دنبال انحصار آن و کنترل بر آن است.»
تحلیل انستیتوت صلح ایالات متحده توضیح می‌دهد که طالبان «به دنبال کنترل فزایندۀ اعتبار مالی و تسلط بر کمکها بوده» و رویکرد طالبان را به‌عنوان «انحصار بر قدرت دولتی و منابع دیگر قدرت، از جمله فعالیت‌های اقتصادی و مهندسی اجتماعی» توصیف می‌کند.
طالبان به‌طور روشمند کنترل خود را بر کمکها تثبیت کرده است. به گزارش انستیوت صلح، در ماههای پس از به قدرت رسیدن طالبان در آگست ۲۰۲۱، بسیاری از کارمندان دولت در وزارتخانه‌‌هایی که بر کمکهای خارجی و توسعه نظارت می‌کنند، اخراج شده و نیروهای وفادار به طالبان جایگزین آنها گردیده‌اند. همچنین، تحلیل این نهاد تبیین می‌کند که «دخالت فزایندۀ دفاتر دولتی تحت کنترل طالبان در امور سازمانهای امداد‌‌رسان و غیردولتی در مهم‌ترین موارد در هنگام امضای تفاهم‌نامه‌‌ها صورت می‌گیرند.»
نکتۀ اساسی گزارش بازرس ویژه برای بازسازی افغانستان به کنگرۀ ایالات متحده همان چیزی است که زنتایمز در گزارش ماه آپریل ۲۰۲۳ خود به آن دست یافته بود و با عنوان «چگونه طالبان کمک های بشردوستانه را به سرقت می‌برند» منتشر شده بود. خبرنگاران ما با ۴۲ تن از جمله کارمندان سازمانهای کمک‌‌رسان و رهبران مدنی در هشت ولایت مصاحبه کردند و دریافتند که چگونه مقادیر زیادی از کمکهای بشردوستانه توسط طالبان و حامیان آن از کسانی که شدیداً به آن نیاز دارند، منحرف شده یا بر اساس وابستگی‌های سیاسی، قومی، منطقه‌ای و فرقه‌ای مردمان محل به این گروه توزیع می‌شوند. در واقع، زنتایمز دریافته بود که این کمکها به منبع مالی برای طالبان و حامیان آن بدل شده است.
با گذشت هر روز طالبان در مداخلۀ خود در امور کمکهای بشردوستانه جسورتر می‌شوند. در گزارش بازرش ویژه برای بازسازی افغانستان آمده است: «در ربع سال ۲۰۲۳، مداخلۀ طالبان در کار نهادهای غیردولتی افزایش یافته و منجر به کاهش پیوستۀ دسترسی به کمکهای بشردوستانه گردیده است. در سال جاری بین ماههای جنوری تا می ۳۲ درصد موارد مداخلات این گروه در امور این نهاد‌ها در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۲، افزایش یافته است.» و همانطور که زنتایمز نیز دریافته بود، سیگار خاطرنشان می‌کند که «طالبان تا آنجا که می‌توانند سازمان‌ها را از نزدیک نظارت می‌کنند، از جمله محدود کردن فعالیت یا کنترول آنها و مصادرۀ اعتبار برای ارائۀ خدمات، کمکهای خارجی را به‌راحتی می‌پذیرند.»
در گزارش بازرس ویژه برای بازسازی افغانستان آمده است که تغییرات در سکتور کمک‌رسانی، کارگران بشردوستانه را «به‌طور باورنکردنی آسیب‌پذیر» ساخته است. در یک مورد در ماه جون، استخبارات طالبان یک قابله را در راه رفتن به محل کارش بازداشت کرد. بنا به گزارش، او به خشونت تهدید شد و به‌سرعت از سازمان غیردولتی که در آن کار می‌کرد استعفا داد.
شکی نیست که نیاز به کمکهای بشردوستانه در کشور شدید و به‌صورت فزایینده‌‌ای در حال رشد است. سازمان ملل متحد گزارش می‌دهد که در مجموع ۲۸.۸ میلیون از ۴۲ میلیون نفر جمعیت افغانستان نیازمند کمکهای بیرونی‌اند و این تعداد فقط در سه ماه گذشته ۵ صد هزار افزایش یافته است.
تعداد زیادی در این کشور نیازمند کمکهای سازمان ملل متحد هستند. دست‌کم ۱۵ میلیون نفر به آن وابسته است. این سازمان به‌رغم اینکه طالبان زنان را از همکاری با نهادهای بین‌المللی یا هر سازمان غیردولتی دیگری منع کرده است، به فعالیت‌هایش در این کشور ادامه می‌دهد. با این حال، آمار سازمان ملل از سازمانهای غیردولتی نشان می‌دهد که تنها یک‌سوم از ۱۷۵ سازمان اشتراک‌کننده در سروی پس از ممنوعیت طالبان بر کار زنان هنوز به‌طور کامل فعالیت می‌کنند، و از میان سازمان‌‌هایی که هنوز به کارشان ادامه میدهند، کارکنان زن ۴۲ درصد از این نهاد‌ها از خانه کار می‌کنند.
با این حال، سازمان ملل هشدار می‌دهد که حمایت‌های اهداکنندگان متزلزل است. در گزارش بازرس ویژه برای بازسازی افغانستان آمده است که سازمان ملل در ماه جون سطح تمویل برنامۀ بشردوستانه‌اش را ۳۰ درصد یا ۱.۳ میلیارد دالر کاهش داده است.
آنچه گزارش جامع سیگار نشان می‌دهد این است که چگونه طالبان از کمکها به نفع خود استفاده می‌کنند. آنها نه‌تنها تلاش می‌کنند اعتبار کمک‌‌هایی که هنوز ارائه می‌شود را به نفع خود مصادره کنند و کلان روایت‌ها را کنترل کنند، بلکه این گروه از کاهش سطح کمکها برای توجیه اینکه چرا هزینه‌‌های رژیم خود را در برنامههای اجتماعی اساسی از جمله رفاه، فقر، مراقبت‌های بهداشتی و آموزش کاهش داده‌اند سوءاستفاده می‌کنند. به عبارت دیگر، طالبان از کمکهای بشردوستانه استفاده خواهند کرد، چه ارائه شود یا نشود.
