منیره* اسم مستعار زن ترانسجندر است، او ۲۶ سال عمر دارد و در یکی از اقامتگاههای رنگین کمانیها در پاکستان به سر میبرد. او میگوید که در اوایل جنوری ۲۰۲۵ دولت آلمان کیس پناهندگی او را بدون دلیل موجهی رد کرده است.
«وقتی این ایمیل را دریافت کردم، احساس میکردم دنیا بر سرم خراب شده است. با خود میگفتم چرا باید کیس من رد میشد؟ چرا من واجد شرایط این پروسه شناخته نشدم، در حالیکه بهعنوان یک زن ترنس در افغانستان حتی از ابتدایی ترین حقوق خود محروم هستم؟ و در صورت رفتن به وطن فقط مرگ در انتظارم است.»
منیره در اپریل ۲۰۲۳ از طرف دولت آلمان تاییدی دریافت کرد، سپس دفتر هماهنگ کننده GIZ طی یک ایمیل از او خواست که خودش را به پاکستان برساند. او با مشکلات فراوان ویزا گرفت و با پرواز به پاکستان آمد. او میگوید:« در میدان هوایی، در قسمتی که به پاسپورتها مُهر خروجی زده میشد، یک طالب پاسپورتم را چک کرد و گفت تو براستی مرد هستی؟ یک طالب دیگر گفت باید چک کنیم و ببینیم که مرد است یا نه و با هم میخندیدند. آن لحظه برای من وحشتناک بود، آنقدر ترسیده بودم که میلرزیدم. ویزای پاکستان، پاسپورت، و حتی تذکرهام را بارها چک کردند، بعد از بررسیهای زیادی در نهایت به پاسپورت من مُهر خروجی زدند.»
منیره در اسناد هویتی خود با نام و جنسیت مرد ثبت بود، این موضوع کمک کرد او بتواند از نزد طالبان به سلامت بگذرد، اما او میگوید که بعد از اگست ۲۰۲۱ بیرون شدن از خانه برای او به کابوس تبدیل شده بود. در شروع حکومت طالبان او در شهر کابل هنگام عبور از یک سرک توسط افراد طالبان بازجویی شده بود:«به من گفتند چرا مثل دخترها راه میروی؟ مرد هستی مثل مرد راه برو.» بعد هم او را با سیلی زده و تحقیر نموده بودند که این باعث شد منیره دو سال کامل در خانه خودش را حبس نماید. خانهای که در آن امنیت نداشت و هر روز از سوی یکی از اعضای خانواده مورد آزار لفظی قرار میگرفت.
او میگوید:«حتی خانوادهام اجازه نمیدادند در کارهای خانه کمک شان کنم و می گفتند به هیچ چیز دست نزن، شگون بد داری. این رفتار خانوادهام باعث میشد که کاملاً احساس بیارزشی کنم.»
منیره به کمک یک سازمان رنگین کمانی توانست کیس پناهندگی خود را به کشور آلمان ثبت و قبولی دریافت کند، اما او به جای یافتن پناهگاه، دوباره با یک عالم ترس و قضاوت تنها رها شد.
او میگوید که بعد از ورود به پاکستان در ظرف چند روز در سفارت آلمان بایومتریک شد، بعد از چند ماه به مصاحبه دعوت شد، اما بعد از انتظار طولانی و حبس بودن در اتاق هوتل ناامید و بیپناه رها شد.
«حتی در سفارت آلمان هم مه مورد تمسخر بودم. در تلاشی بخش زنانه و مردانه تردید میکردند که کدام یک مرا تلاشی کنند. هیچ کس دوست نداشت کنار مه بنشیند. حتی ترجمانی که مصاحبهی مرا ترجمه میکرد مرا قضاوت میکرد.»
منیره در یکی از شهرهای پاکستان در هوتلی به سر میبرد که سازمان حامی او هشدار دادهاست که ممکن به زودی حمایت آنها قطع شود. «مه ویزه ندارم. هر روز زندگیام از ترس پولیس پاکستان سپری میشه که بازداشت و دیپورتم نکنند.»
منیره و صدها تن دیگر که به آنها وعده حفاظت در برابر طالبان داده شده بود، در حالی سرگردان رها شدهاند که اتحادیه اروپا در بروکسل میزبان هیئتی از طالبان است.
کمیسیون اروپا، مقامات طالبان را برای گفتگوهایی که آن را «مذاکرات فنی» مینامد، دعوت کرده است. انتظار میرود این مذاکرات این هفته برگزار شود. به گزارش خبرگزاری رویترز، بلژیک پنج ویزای یکروزه برای هیئت طالبان صادر کرده و دستور کار این نشست، بازگشت و پذیرش مجدد آن دسته از اتباع افغانستان است که حق اقامت در اتحادیه اروپا را ندارند.
کمیسیون اروپا اصرار دارد که این دیدار به معنای به رسمیت شناختن طالبان نیست؛ اما گروههای حقوق بشری این تفکیک را رد میکنند. ایو گدی، مدیر دفتر نهادهای اروپایی سازمان عفو بینالملل، هرگونه تعامل اتحادیه اروپا در زمینه اخراج پناهجویان به افغانستان را «بیملاحظه، خطرناک» و نقض تعهد خود این اتحادیه مبنی بر عدم بازگرداندن افراد به شرایط خطرناک دانست.
فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان در سازمان دیدبان حقوق بشر نیز گفت: «کشورهای اتحادیه اروپا با محکوم کردن سوءرفتارهای طالبان و تلاش برای پاسخگو کردن آنها از یک سو، و همکاری با طالبان برای بازگرداندن اجباری افغانها از سوی دیگر، اعتبار خود را خدشهدار میکنند. هرگونه تعامل با طالبان باید حفاظت از حقوق بشر و پاسخگویی را در اولویت قرار دهد، نه اخراج پناهجویان به آغوش خطر.» چندین تن از اعضای پارلمان اروپا نیز این اقدام را خیانت به ارزشهای این اتحادیه خواندهاند.
لغو درخواستهای پناهجویان افغان در آلمان پس از آن شروع شد که در ۳۱ می سال ۲۰۲۴ مهاجمی افغان به اسم سلیمان عطایی در یک گردهمایی در شهر مانهایم آلمان باعث کشته شدن یک افسر پولیس و زخمی شدن پنج تن دیگر گردید. پولیس آلمان انگیزهی این حمله را اسلامگرایی عنوان کرد و در نهایت سلیمان عطایی به حبس ابد محکوم گردید.
دولت آلمان در اگست ۲۰۲۴ بعد از اتخاذ تصامیم مبنی بر اخراج مهاجرین غیرقانونی و مجرم، ۱۸ تبعهی غیرقانونی افغانستان را اخراج کرد. در ۲۲ جنوری ۲۰۲۵ یک شهروند دیگر از افغانستان با کارد آشپزخانه با گروهی از کودکان در شهر آشافنبورگ آلمان حمله کرد که باعث کشته شدن دو نفر شد. همینطور حملات، چاقوکشی و درگیری افغانهای مهاجر مسلح بین خود هم باعث شد که موضوع مهاجرین در انتخابات فبروری ۲۰۲۵ آلمان به یکی از موضوعات کلیدی و سرنوشتساز برای کاندیداهای این انتخابات تبدیل شود.
آلمان از آن زمان به بعد، آنچه الکساندر دوبریندت، وزیر داخله، آن را « بازگرداندن تهاجمی پناهجویان» مینامد، پایهگذاری کرده است. در ۱۶ جون ۲۰۲۶، یک پرواز چارتر ۳۲ مرد افغان را که به جرایمی از جمله قتل عمد و قاچاق مواد مخدر محکوم شده بودند، اخراج کرد. برلین اکنون در حال مذاکره است تا به مقامات کنسولی بیشتری از طالبان اجازه ورود به آلمان را بدهد تا روند اداری اخراجها سرعت یابد؛ این یک تماس رسمی با حکومتی است که آلمان هنوز از به رسمیت شناختن آن سر باز میزند.
یکی از سخنگوهای وزارت داخله آلمان به خبرگزاری د.پ.آ (dpa) گفت: «در آینده، انجام سه پرواز چارتر در ماه امکانپذیر است.»
این سخنگو افزود: «علاوه بر این، بازگرداندن انفرادی افراد با استفاده از پروازهای تجاری در هر زمانی امکانپذیر است.»
در همین حال، مسیرهای بشردوستانهای که منیره و شماری دیگر از افغانها را با امید اسکان مجدد در آلمان به پاکستان کشانده بود، مانند فهرست مدافعان حقوق بشر موسوم به MRL و برنامه گستردهتر پذیرش فدرال موسوم به BAP، لغو نشدهاند، اما به حالت تعلیق درآمدهاند. در ماه جنوری ۲۰۲۵، رویترز گزارش داد که حدود ۲۴۰۰ افغانِ پذیرفتهشده در انتظار ورود به آلمان بودند؛ این در حالی است که سازمانهای غیردولتی تعداد افراد در مراحل اولیه را تا ۱۷ هزار نفر بیشتر تخمین میزنند و هیچ جدول زمانی از سوی آلمان برای از سرگیری این فرآیند اعلام نشده است.
در این گزارش ما با چهار خانوادهی پناهجو مصاحبه کردیم که آنها توسط پولیس پاکستان دستگیر و به افغانستان اخراج شداند دو فرد رنگین کمانی و یک همکار سابق نهادهای آلمانی که کیسهای اکثرشان از سوی دولت آلمان رد شده است. این پناهجویان در پاکستان در وضعیت دشوار و در افغانستان زیر ذرهبین طالب زندگی میکنند که از هر جانب خطری زندگی آنها را تهدید میکند.
رویان* ۲۰ ساله از جمله افراد رنگین کمانی است که خودش را گی میداند. او میگوید که هویتاش را حتی از خانوادهی خود هم پنهان میکند. او در نومبر ۲۰۲۴ بعد از دریافت پذیرش به پاکستان آمده و بعد از ماهها انتظار در فبروری ۲۰۲۵، کیس او رد شده است. «هیچ دلیلی موثقی برای رد پرونده پناهندگی من از سوی دولت آلمان ارایه نشد، آنها حتی فرصتی سپری کردن مصاحبه مهاجرتی را هم برایم ندادند.» رویان میگوید که با دریافت ایمیل رد شدن کیساش، زندگیاش تیره و تار گشته است. اکنون او به کمک یک سازمان رنگین کمانی توانسته در پاکستان یک سرپناه پیدا کند.
رویان میگوید که زندگیاش در پاکستان عین زندانیها میگذرد. «وقتی لباسهایم را میشویم و میخواهم که در بالکن هوتل لباسها را هموار کنم، برایم اجازه نمیدهند در دو متری دیوار بالکن قرار بگیریم، مبادا که همسایهها از دیدنم اذیت شوند. نه از اینجا آسمان را دیده میتوانم و نه بیرون را و مجبورم همیشه در یک اتاق قفل باشم.»
رینا*، یکی از کارمندان محلی سابق دولت آلمان و گزارشگر یک نهاد رنگین کمانی است او از سوی دفتر GIZ به عنوان کارمند محلی این نهاد شامل کیسهای آلمان شد و دسمبر ۲۰۲۴ به پاکستان آمد. رینا میگوید:«از یک سو پولیس پاکستان که ما را آرام نمیگذارد و از سویی هم دولت آلمان که ما را بعد از سرگردانیهای زیاد ناامید ساخته است.»
سمیه* ۲۸ ساله و شوهرش یکجا در ۱۴ام اگست ۲۰۲۵ از اسلام آباد توسط پولیس پاکستان دستگیر شدند. آنها به کمپ منتقل شده و یک روز بعد به افغانستان دیپورت شدند. او میگوید:«سفارت آلمان از ما نه تنها مصاحبه امنیتی گرفت که حتی تست دی ان ای هم دادیم و تایید شدیم.»
سمیه و بقیه خانوادههای دیپورت شده که در هوتلی در کابل اقامت دارند، به کارمندان دفتر GIZ از وضعیتشان شکایت کردند تا وضعیت آنها را زودتر مشخص بسازند. «یک نفرشان گفت که اگر زیاد شکایت کنید شما را به دست طالبان میسپاریم. همین بود که دو روز بعد پنج موتر طالب از استخبارات به هوتل هجوم آوردند.»
افراد استخبارات طالبان در اواسط ماه جنوری ۲۰۲۶، وارد هوتل شده و از پناهجویان پرس و جو نمودند. از مردها مصاحبه و بازجویی نمودند و از جریان مصاحبه شان فیلم گرفتند. «پرسان کردند که چرا به جرمنی میروید؟ چقدر وقت بود که در پاکستان بودید؟ از ایمیلها، چتها، از اسناد و مدارک ما عکس و فیلم گرفتند.»
یک وکیل آلمانی که کیس مهاجرتی اکثر افغانها را پیش میبرد، میگوید از ماه می ۲۰۲۵ وکالت افغانهایی که در پاکستان منتظر صدور ویزا هستند را بر عهده گرفته و تاکنون پروندهی ۸ خانواده را پیگیری کرده که توانسته ۶ خانواده را با موفقیت به آلمان منتقل کند.
به باور او دولت آلمان مسئول کامل وضعیت فعلی افغانها در پاکستان است. همچنین تأکید میکند که دولت میتواند پس از صدور تعهد پذیرش، انتقال را رد کند، مثلاً با ادعای جعل یا اینکه فرد دیگر در خطر نیست.
اسمها به دلایل امنیتی تغییر داده شده است.
عطیه فرآذر و نوید* در تهیه این گزارش همکاری کردهاند.
رها ملک اسم مستعار خبرنگار زنتایمز است.
