این گزارش مشترک با گاردین نشر شده است.
در خانه‌های ویران‌شدهٔ قریهٔ ودیر در ولایت کنر افغانستان، بازماندگان زلزلهٔ مرگبار یک‌شنبه که جان بیش از ۲۲۰۰ نفر را گرفت، می‌گویند هنوز هم در انتظار ابتدایی‌ترین کمک‌ها مانند غذا و سرپناه‌اند.
این زلزله به بزرگی ۶ ریشتر حوالی نیمه‌شب شرق افغانستان را لرزاند، به گفته‌ی مقام‌های طالبان، بیش از ۳۶۰۰ نفر زخمی برجا گذاشته است. در سراسر ولایت کنر، بیش از ۵۷۰۰ خانه تخریب شده‌اند. ولسوالی نورگل، در غرب کنر، جایی که قریه ودیر در آن موقعیت دارد، بیشترین آسیب را دیده است، جایی‌که طالبان می‌گویند ۱۰۰۰ نفر کشته و ۲۵۰۰ تن زخمی شده‌اند.
طالبان دو روز پس از وقوع زلزله، اعلام کردند که یک میلیارد افغانی را برای کمک به وضعیت زلزله زدگان تخصیص داده‌اند. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان در یک کنفرانس خبری هنگام اعلام این خبر، از نهادهای خیریه، تاجران و مردم عادی خواست تا در روند کمک‌رسانی سهم بگیرند. سپس برخی از سخنگویان طالبان در شبکه‌های اجتماعی شماره‌های حساب چند بانک را پست کرده و از مردم خواستند کمک‌هایشان را به این حساب‌ها واریز کنند.
ذبیح‌الله مجاهد، می‌گوید تلاش‌های نجات همچنان ادامه دارد. به گفته او در مناطق آسیب دیده‌ای که دسترسی هوایی ممکن نبوده، کماندوها از طریق هوا به آنجا منتقل شده تا به زخمیان کمک کنند.
اما در میدان عمل، فاصله زیادی میان گفته‌های مقامات طالبان و واقعیت وجود دارد. با وجود این که برخی تیم‌های داوطلب به قریه ودیر رسیده‌اند و تیم‌های صحی سیار نیز در محل دیده می‌شوند، اما باشندگان محل این کمک‌ها را ناکافی می‌خوانند.
تخریب سرک‌ها در اثر زلزله و باران‌های اخیر، دسترسی را به مناطق آسیب دیده، دشوارتر کرده است. در برخی قریه‌ها، مانند شماش و سهیل، بازماندگان هنوز منتظر بیرون آوردن اجساد عزیزان‌شان از زیر آوار هستند.
یک بزرگ قریه در ودیر به زن‌تایمز گفت: «ما به شدت به خیمه و غذا نیاز داریم. مردم خانه‌های‌شان را از دست داده‌اند؛ حتی وسایل پخت غذا ندارند. ما به داکتران بیشتری هم نیاز داریم. تیم‌های صحی به تعداد کم رسیده‌اند و هنوز هم افراد زیر آوار گیر مانده‌اند.»
یک مادرکلان که همراه دو نواسه‌اش زیر آفتاب نشسته، می‌گوید: «ما زیر آفتاب نشسته‌ایم، چون خیمه نداریم. اگر خیمه می‌داشتیم، حداقل نواسه‌هایم را در سایه نگه می‌داشتم.»
او می‌گوید که عروس و شوهرش توسط چرخبال به شفاخانه منتقل شده‌اند، اما نمی‌داند کجا. هیچ‌کس برنگشته تا خبری بیاورد یا کمکی برساند.
نزدیک او، زنی که بیش از ۳۰ عضو خانواده‌اش را از دست داده، می‌گوید: «شوهرم، پسرانم، نواسه‌هایم… همه‌چیزم را از دست دادم. فقط همین لباس برایم مانده. حتی پول برای خرید یک پاراستامول ندارم.»
نهادهای کمک‌رسان می‌گویند زنان بازمانده از زلزله به‌سختی می‌توانند به کمک یا خدمات صحی دسترسی پیدا کنند. در ولایت‌های سنتی مانند کنر، زنانی که سرپرست ندارند، نمی‌توانند به‌راحتی از مردان نامحرم درخواست کمک کنند. محدودیت‌های طالبان بر آزادی و گشت‌وگذار زنان، این وضعیت را بدتر کرده است.
با وجود این‌که نورگل یکی از آسیب‌دیده‌ترین ولسوالی‌های کنر است، اما تنها یک شفاخانه فعال در مرکز آن وجود دارد که توانایی رسیدگی به حجم بالای زخمیان را ندارد. اکثر زخمیان برای درمان به کابل یا ولایت ننگرهار منتقل شده‌اند.
سازمان‌های بین‌المللی در تلاش‌اند عملیات کمک‌رسانی را گسترش دهند، اما مشکلاتی مانند صعب‌العبور بودن راه‌ها و کمبود منابع مالی، که ناشی از قطع حمایت کشورهای کمک‌کننده از جمله ایالات متحده است، سرعت این کمک‌ها را به‌شدت کند کرده است.
شورای مهاجرین ناروی می‌گوید: «وضعیت در میدان بسیار بحرانی است. مردم در تمام مناطق آسیب‌دیده به کمک‌های فوری نیاز دارند. منابع محلی تقریبا پایان یافته و کمبود بودجه، توان و سرعت پاسخ‌دهی را به شدت محدود کرده است.»
این نهاد می‌گوید خانواده‌های آسیب‌دیده در ولایت کنر به دلیل نبود کمک، مجبورند تا ۱۰۰ نفر هم زیر یک خیمه جمع شوند، جایی که آنها دسترسی به تشناب و آب آشامیدنی پاک ندارند.
پس از قطع کمک‌های آمریکا در ماه فبروری ۲۰۲۵ تا کنون، ۴۲۲ مرکز صحی در سراسر افغانستان بسته شده‌اند. در شرق افغانستان، دست‌کم ۸۰ مرکز صحی بسته شده‌اند، از جمله ۱۵ مرکز در کنر و ۲۹ مرکز در ننگرهار، که زلزله‌زدگان را در معرض خطر بیشتر قرار داده است.
شورای مهاجرین ناروی می‌گوید بودجه این نهاد در سال ۲۰۲۵ تنها ۶۰ درصد بودجه سال ۲۰۲۳ است و این کاهش شدید، توانایی آن برای پاسخ به بحران‌ها را به‌شدت محدود کرده است.
سازمان بین‌المللی مهاجرت نیز گفته است کاهش بودجه باعث کاهش ظرفیت ذخایر و حضور میدانی این نهاد شده و اکثر کمک‌ها اکنون از کابل فرستاده می‌شود، که باعث تأخیر بیشتر و افزایش هزینه‌های لوژستیکی شده است.
سازمان جهانی صحت و دیگر نهادها بسته‌های عاجل صحی، تیم‌های سیار و آمبولانس‌های اضافی به منطقه فرستاده‌اند. اما برای بسیاری از آسیب‌دیدگان در مناطق دوردست، دسترسی به خدمات صحی همچنان غیرممکن است. راه‌ها مسدودند و چرخبال‌ها اندک؛ مردم تنها می‌توانند منتظر بمانند.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه‌ی سازمان ملل می‌گوید ۲۵ تیم مشترک به برخی از مناطق آسیب‌دیده رسیده‌اند، اما اذعان دارد که دسترسی به دره‌های به‌شدت آسیب‌دیده محدود باقی مانده و شرایط جوی این روند را بیشتر به تاخیر انداخته است.
سازمان ملل تاکنون ۱۰ میلیون دالر برای پاسخ به وضعیت زلزله‌زدگان اختصاص داده است، اما برخی از امدادرسانان می‌گویند این رقم بخش کوچکی از نیازها را برآورده می‌کند.
در حال حاضر، در قریه‌هایی مانند ودیر، مردم زیر ترپال پلاستیکی، خیمه‌های نازک یا در هوای آزاد نشسته‌اند و برای عزیزان‌شان سوگواری می‌کنند.
کرشمه فخری و فرشته غنی در تهیه‌ی این گزارش همکاری کرده‌اند.
