متین مهراب*
مریم*، دختری ۱۴ ساله است که طالبان بهاجبار او را مورد آزمایش بکارت قرار دادند. او در یکی از روستاهای اطراف شبرغان، مرکز ولایت جوزجان زندگی میکند و به دلیل رابطۀ تلفونی و تنها یک بار دیدار یک پسر، از سوی طالبان بازداشت شد و این تلخترین رویداد زندگیاش را تجربه کرد.
مریم یک سال پیشتر، هنگام خروج با مادر و خالهاش از یک رستورانت در مرکز شهر شبرغان، با پیشنهاد دوستی از سوی پسر جوانی مواجه شد و شمارۀ تماس او را دریافت کرد.
نام پسر عمر* بود و چند روزی از طریق پیام و تماس تلفونی با مریم ارتباط داشت. او در گفتگو با زنتایمز میگوید: «چهار روز بعد از دیدن عمر، زمانی که با هم صحبت میکردیم، تماس قطع شد. فردای آن روز خانمی برایم تماس گرفت و گفت خواهر عمر است و برادر بزرگ عمر نیز کنار او نشسته است و میخواهند مرا ببینند و برای عمر خواستگاری کنند. افزود که عمر مریض است و نمیتواند حرف بزند.»
مریم نمیدانسته است که در آن طرف تماس نیروهای طالبان هستند و با این حیله در صدد یافتن آدرس و محل سکونت اویند. او بدون آگاهی از این امر، مشخصات خود و محل زندگی خود را به طالبان داده بود.
به گفتۀ مریم، پس از این تماس، در تاریخ پنجم سرطان و دقیقاً دو روز مانده به عید قربان، طالبان برای بازداشت او آمدند. آنها بهزور وارد خانۀشان شدند و پس از گرفتن موبایل مریم، به تمامی پیامها و تماسها میان او و عمر دست یافتند.
طالبان، پس از بازداشت مریم، حتی پیش از انتقالش به بازداشتگاه، او را به شفاخانۀ مرکزی شهر شبرغان برای آزمایش بارداری و بکارت بردند.
گریه و زاری و اظهار بیگناهی این دختر ۱۴ ساله در شفاخانه در انظار عموم نیز بر افراد طالبان اثرگذار واقع نشد. او در ابتدا مورد آزمایش بارداری و سپس باکرگی قرار گرفت.
مریم میگوید: «پس از تست زیاد گریه کردم. داکتر و پولیسهای زن فهمیدند که من باکرهام و داکتر ورقهای نتیجۀ تستها را خانهپری کرد و به زنان پولیس داد و گفت گپی نیست و کوشش کنید دخترک آزار نبیند هنوز خورد است. هیچکسی نمیفهمید که حالم چقدر بد بود و فقط به دستور طالب عمل میکردند.»
پدر مریم از ملاهای روستای خود بود و کار کشاورزی میکرد. مردی بااعتبار در محل سکونت خود که طالبان در یک لحظه حیثیت او را از بین بردند. مریم بالاخره پس از اثبات باکره بودن و با پادرمیانی علمای دینی روستایش از چنگ طالبان آزاد شد، اما زندگی او به گذشته برنگشت و اعتبارش پیش خانواده و اطرافیان احیا نشد.
انجام اجباری آزمایش بکارت از متداولترین ابزارهای فشار طالبان بر مردم، بهویژه زنان، است و چنین قربانیانی را در سراسر کشور میتوان دید. حکیمه، دختری ۲۰ ساله در ولایت هرات نیز تجربۀ بازداشت و شکنجه توسط طالبان و انجام ناخواستۀ چنین آزمایشی را داشته است. او در گفتگو با زنتایمز میگوید: «پانزده سال داشتم که مادر و پدرم، به دلیل اختلافات زیاد، از هم جدا شدند و پدرم مرا به مادرم واگذار کرد. من و مادرم از انجیل به مرکز هرات آمدیم و از آن زمان بود که مشکلات زیاد اقتصادی دامنگیر زندگی دو نفرۀ ما شد.»
به گفتۀ حکیمه، دلیل اصلی اختلافات و جدایی، مشاجرات شدید میان پدر و مادرش بوده که بیشتر بر سر مسائل اقتصادی بوده است. پس از جدایی، پدرش با زنی دیگر ازدواج کرده و پس از آن این مادر و دختر بیشتر به هم نزدیک میشوند. زندگی دونفره و سراسر رنج برای آن او، آنها را به سمت تنفروشی سوق میدهد. دعوت آنها توسط زن همسایه که از خانهاش بهعنوان محل برقراری روابط جنسی در برابر پول استفاده میکرد، آغاز کشیده شدن آنها به چنین مسیری از کسب درآمد بوده است. او میافزاید: «هر وقت که برای ما کار بود، زن همسایۀمان تماس میگرفت. یک صبح ساعت ۱۰ زنگ زد و گفت که به خانهاش بروم. وقتی رفتم مردی آنجا منتظر بود. هنوز کاری نکرده بودیم که صدای در آمد و چهار مرد طالب وارد خانه شدند؛ آنان همه ما را، که سه نفر میشدیم، با خود به قوماندانی امنیه بردند.» این اتفاق روز چهارشنبه، ۱۴ سپتامبر سال پیش رخ داد. به گفتۀ حکیمه، طالبان در حین بازداشت و بازجویی از او، رفتار خشنی داشتند و از الفاظ تندی همچون «فاحشه»، «بدکاره» و «نجس» استفاده میکردند.
طالبان در گام نخست او را به شفاخانۀ نساییـولادی هرات برای انجام آزمایش بکارت فرستادند؛ آزمایشی که نتیجۀ آن برای این دختر ۲۰ ساله پیشاپیش مشخص بود. او میگوید: «در لحظۀ انجام این تست هیچکس با من همراه نبود و من خیلی میترسیدم. از مادرم هم خبری نداشتم، ولی خوشحال بودم که او بازداشت نشده است. در لحظۀ انجام تست فقط از این میترسیدم که طالبان مرا سنگسار کنند.» به گفتۀ حکیمه، طالبان از او هیچگونه اجازهای برای انجام این تست نگرفته بودند. پس از اعلام نتیجۀ آزمایش بکارت، حکم دادگاه طالبان اجرای ضربات شلاق بر او بود. حکمی که در برابر سنگسار چیزی نبود، اما برای این دختر جوان تجربهای خوارکننده و ویرانگر بود. او میگوید حدوداً دو ماه در بخش زنانۀ زندان هرات سپری کرد و سرانجام روز پنجشنبه، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲ در زندان هرات، پس از تحمل ۲۰ ضربه شلاق طالبان، آزاد شد.
در قضیۀ مشابه دیگر، محبوبه*، دختری ۲۰ ساله در ولسوالی پشتون زرغون هرات، نیز مانند مریم و حکیمه تجربۀ این نوع آزمایش را داشته است. او میگوید، به دلیل جدایی از همسرش در دورۀ نامزدی، خانوادۀ خودش او را وادار به انجام این آزمایش کرده است. به گفتۀ محبوبه، حدوداً یک سال پیشتر با فریداحمد* در پشتون زرغون هرات نامزد شد، اما پس از شش ماه براثر اختلافاتی میان خانوادههای دوطرف بر سر پیشکش، وادار به جدایی شد.
محبوبه با اینکه بارها به خانوادهاش از سلامت بکارت خود اطمینان داده بود، اما مورد پذیرش آنها قرار نگرفته بود. او گفت به دلیل شدت اختلافات، خانوادهاش، با این گمان که پردۀ بکارت او توسط نامزدش از بین رفته، او را توسط یک قابلۀ محلی و به روش سنتی معاینه کرده است.
حکومت پیشین افغانستان در سال ۲۰۱۹ فیصله کرده بود که انجام آزمایش سلامت بکارت تنها با حکم دادگاه باید صورت بگیرد، اما پس از روی کار آمدن طالبان، قبح آن ریخته و با کمترین تردید در این مورد، طالبان دختران را برای انجام آزمایش به شفاخانههای خصوصی و غیرخصوصی میفرستند. در دو سال گذشته در سراسر کشور این آزمایش بهفراوانی انجام شده است.
یافتههای زنتایمز نشان میدهد که استخبارات، پولیس و بهویژه امر به معروف طالبان، نهادهاییاند که قبل از حکم و یا دستور محکمه، از بیشتر دخترانی که بازداشت میکنند آزمایش بکارت میگیرند.
یک پزشک زن در شفاخانۀ نساییـولادی شهر هرات، که نخواست نامش فاش شود، گفت که بهگونۀ نسبی همهروزه آزمایش بکارت در این مرکز درمانی انجام میشود که نزدیک نیمی از آن به دستور طالبان است. او تایید میکند که ارگانهای یادشدۀ طالبان دختران را بدون حکم محکمه برای انجام این آزمایش به این مرکز میفرستند. او به زنتایمز میگوید: «بعد از آمدن طالبان تست بکارت نسبتبه حکومت سابق افزایش یافته و تا کنون بهصورت تخمینی بین هشتصد تا یک هزار تست بکارت انجام شده است. حداقل نیمی از این آمار را طالبان برای ما میفرستند و ما باید جواب تست را بهصورت مکتوب روان کنیم.»
این پزشک میگوید علاوهبر طالبان بسیاری از خانوادهها هم این آزمایش را انجام میدهند و معمولاً در هر هفته بین ۵ تا ۱۰ تن [به این منظور] به شفاخانۀ نساییـولادی هرات آورده میشوند. این منبع همچنین گفته است اکثر دخترانی که برای این آزمایش حاضر میشوند بین سنین ۱۵ تا ۲۵ سال قرار دارند.
با این حال آمار بهدستآمده تنها از شفاخانۀ نساییـولادی شهر هرات است و با دسترسی به اطلاعات دقیق از ولسوالیهای این ولایت، احتمالاً این آمار بسیار بالاتر خواهد رفت. هرات دارای ۱۹ ولسوالی است و در مرکز هر ولسوالی یک درمانگاه مرکزی وجود دارد. مردم برای تمامی بیماریهای خود ابتدا به این مراکز درمانی مراجعه میکنند و یکی از پرکارترین بخش این درمانگاهها، قابلگی است. از جانبی تمامی دختران و یا زنان جوانی که توسط طالبان بازداشت میشوند، حتی اگر مرتکب رابطۀ جنسی هم نشده باشند، وادار به آزمایش بکارت میشوند.
یک منبع امنیتی در هرات، که نخواست هویتش فاش شود، به خبرنگار زنتایمز میگوید: «در حدود دو سال گذشته نزدیک به ۷۰۰ دختر و زن از شهر و ولسوالیهای مختلف ولایت هرات در پیوند به جرایم مختلف بازداشت شدهاند. اکثراً پس از بازداشتهای چندساعته آزاد شدهاند. ولی حدود ۲۰۰ تن، پس از حکم محکمۀ [طالبان]، به زندان فرستاده شدهاند.» او میگوید دختران و زنان جوان زیادی بودند که بهخاطر سرقت، فروش مواد مخدر، رابطۀ نامشروع و فرار از منزل بازداشت شده بودند که در کنار محکومیتهای اصلی دیگر، مورد آزمایش پردۀ بکارت نیز قرار گرفتند.
به گفتۀ این منبع، در بسیاری از موارد، طالبان با موضوع ارتباط جنسی، نسبتبه دیگر جرایم، برخورد شدیدتر میکنند.
منابع از ولایت سمنگان نیز زنتایمز میگویند که این آزمایش به درخواست مردم و طالبان بهگونۀ متداول انجام میشود. بصیره، ۲۰ ساله، در سمنگان، به دلیل شک همسرش در شب اول ازدواج و پس از لتوکوب شدن شدید، تحت آزمایش بکارت قرار گرفت. او میگوید: «در سال ۱۴۰۱ ما [جشن] عروسی خود را گرفتیم. همان شب اول رسم است که تکۀ سفید سر تخت میاندازند تا به همه نشان بدهند که عروس ما دختر باکره و پاک است. آن شب حس بدی به من دست داد و من خیلی شرمیده بودم و دست و پایم میلرزید. در حالی که دو اتاق پر از مهمان بود، ما را شب تنها گذاشتند. ما اولین رابطۀ جنسی خود را برقرار کردیم. من خیلی خجالتزده بودم. ناگهان شوهرم سیلی محکمی به صورتم زد و گفت به کي فروختي خود را؟ شوهر قبلیات کی بود؟ من حیران بودم، که چه میگوید و او بیشتر عصبانی شد. مرا از تخت پایین انداخت و گفت تو دختر نبودی، برایم خیانت کردي. من متوجه شدم که دستمال سفید با خونم رنگ نشده بود و هنوز سفید بود. شوهرم اتاق را ترک کرد و به همه گفت که این دختر باکره نیست.»
سلامت بکارت بصیره، پس از آزمایش کاملاً سنتی یک قابلۀ محلی در محل زندگیاش، تایید شد، اما با اتهامی که به او وارد و برخوردی که در پی آن با او شد، تن و روانش آسیب جبرانناپذیری دید.
در افغانستان برای یک دختر، داشتن پردۀ بکارت تا شب اول ازدواج، حیثیتی و نشانۀ پاکدامنی تلقی میشود. در بسیاری از موارد، عمدتاً در مناطق دوردست و سنتگراتر، نداشتن پردۀ بکارت در شب اول ازدواج، به قتل، لتوکوب و سرافکندگی اجتماعی دختر و خانوادهاش میانجامد. تا کنون در مورد میزان آزمایش سلامت بکارت در سراسر افغانستان آمارگیریای قابل استنادی انجام نشده است.
با اینهمه گروه طالبان تا کنون در مورد اینکه دستور چنین آزمایشی را صادر میکنند و به انجام گستردۀ آن فرمان میدهند، حرفی نزدهاند.
یادداشت:
– متین مهراب، نام مستعار گزارشگر زنتایمز در افغانستان است.
– بهمنظور حفظ امنیت افراد، در این گزارش از ناممستعار استفاده شده است.
