کرشمه فخری
شنبهشب گذشته آتشسوزی مهیبی در تونل سالنگ به وقوع پیوست که خاموش کردن آن دوشبانهروز را دربر گرفت. آمار تلفات آن هم تا کنون به صورت دقیق مشخص نیست. شاهدان عینی و خانوادههای قربانیان میگویند که در این حادثه بیش از ۲۰۰ تن کشته و زخمی شدند، اما زنتایمز نمیتواند این آمار را بهگونهی مستقل تأیید کند.
حداقل سه شاهد عینی در صحبت به زنتایمز گفتهاند که حدود ۵۰ موتر به شمول ۱۵موتر مسافربری ۳۰۳ کاملاً حریق شدهاند.
بر اساس گفتههای شاهدان عینی، این آتشسوزی با آتش گرفتن یک موتر مواد سوختی در وسط تونل که نزدیک به سه کیلومتر طول دارد، آغاز شده است.
یک شاهد عینی که هنگام وقوع حادثه نزدیک تونل بوده، به زنتایمز میگوید: «یک موتر حاوی گاز مایع پس از موتر تیل انفجار کرد و به تعقیب آن یک موتر ذغالسنگ نیز آتش گرفت؛ یعنی سه انفجار رخ داد و موترهای تیل، گاز مایع و ذغالسنگ آتش گرفتند.»
همچنین یکی دیگر از شاهدان عینی که از نخستین ساعت وقوع این آتشسوزی در محل حضور داشته، بدون ذکر نامش میگوید اکثر قربانیان این حادثه فرصت نجات نیافتند و کاملاً در موترهایشان سوختند و هیچ اثری از آنها باقی نمانده است.
وی میافزاید: «از داکتران حاضر در محل پرسیدم، گفتند بیش از صد نفر جان باختهاند و اکثر آنها کاملاً خاکستر شدهاند.»
محمدعارف، باشندهی ولایت قندز که در این آتشسوزی خانوادهی برادرش را از دست داده میگوید برادرش همراه خانم و سه فرزندش از قندز به کابل میآمدند، اما در این حادثهجانهایشان را از دست دادند.
محمدعارف برای پیدا کردن بقایای اجساد خانوادهی برادرش دوشبانهروز در بیرون تونل منتظر ماند تا بالاخره روز سهشنبه بقایای موتر برادرش را شناسایی کرد.
او در صحبت با زنتایمز میگوید: «موتر آنان را پیدا کردیم. موتر کاملا سوخته بود و اجساد هم قابل شناسایی نبودند.»
یکی از امدادرسانان که در بخش پاککاری تونل کار میکند، نیز چشمدید خود را اینگونه بیان میکند: «همهی موترها کاملا ذوب شده بودند. دود هنوز هم در فضای تونل وجود دارد و به سختی میشود نفس کشید. ۱۵ موتر مسافربری ۳۰۳ با ۲۰ موتر خورد کاملاً سوخته بودند و ما بقایای آن را از تونل خارج کردیم.»
این امدادرسان میافزاید که تا هنوز تونل بسته است و در حال حاضر کار روی سیستم هواکش و برق آن جریان دارد.
به گفته منابع در چهار شبانهروز گذشته، در دو سوی تونل صدها نفر در هوای سرد و بدون هیچگونه امکاناتی منتظر باز شدن این مسیر هستند، اما به گفتهی او هنوز به علت نبود آکسیجن زمینهی رفتوآمد از این تونل فراهم نشده است.
این امدادرسان عدم هماهنگی میان تیمها و بیتوجهی مسئولان طالبان را عامل افزایش تلفات میداند و میافزاید:«تیمهای امداد کمترین امکانات را داشتند؛ اکسیجن برای تیمی که داخل میرفت وجود نداشت، نان برای خوردن نبود، مسئولان دو طرف تونل آمدند و رفتند و عکس یادگاری گرفتند اما هیچکس به حال مردم توجه نکرد.»
به گفتهی او پرسونل صحی و دیگر کارمندان امداد که تعداد شان به ۲۵ تن میرسید، ساعتها گرسنه ماندند.
ناتوانی طالبان در مدیریت حوادث این چنینی مورد تازهای نیست.
در آتشسوزی که به تاریخ ۱۳ میزان سال جاری در دو مارکیت بزرگ در منطقه کوتهسنگی از مربوطات ناحیه پنجم شهر کابل رخ داد، نیز طالبان نتوانستند به موقع جلو گسترش آتش و خسارهمند شدن بیشتر مالداران مارکیتها را بگیرند.
طالبان نهتنها در مدیریت و کنترل حوادث بیتوجه و ناتوان هستند، بلکه آمار واقعی قربانیان را نیز در اختیار رسانهها قرار نمیدهند.
سخنگوی والی طالبان در ولایت پروان در مصاحبه با زنتایمز شمار قربانیان آتشسوزی سالنگ را ۳۱ کشته ۳۷ زخمی عنوان کرده بود، آماری که با چشمدید شاهدان و شواهد باقی مانده در تونل همخوانی ندارد.
گفته میشود که زخمیان و قربانیان این حادثه به شمول کودکان و زنان، به شفاخانههای ولایتهای بلخ، بغلان، قندز، پروان و کابل منتقل شدهاند.
گذرگاه استراتژیک سالنگ، مهمترین مسیر رفتوآمد میان ولایتهای شمال افغانستان و کابل است و این گذرگاه ۹ ولایت را به پایتخت وصل میکند.
