مهسا الهام
در ۴۸ ساعت گذشته پنج مورد اقدام به خودکشی زنان و دختران در ولایتهای نیمروز و غور به ثبت رسیده که دو مورد آن منجر به مرگ شده است.
یک منبع از شفاخانه دولتی ولایت نیمروز به زنتایمز میگوید که در جریان ۴۸ ساعت گذشته ۱۰ مورد مرتبط با خشونت علیه زنان بهشمول سه مورد اقدام به خودکشی توسط مرگ موش در این شفاخانه به ثبت رسیده است.
یکی از کارمندان صحی این شفاخانه بهشرط ناشناس ماندن با زنتایمز گفت: «روز گذشته یک زن ۲۳ساله از ولسوالی دلارام و دو دختر۱۶ و ۱۸ ساله به شفاخانه منتقل شدند. هر سه زن با خوردن مرگ موش اقدام به خود کشی کرده بودند که پس از انتقال به شفاخانه معدههای آنان شستوشو شده و از مرگ نجات یافتند.»
به گفتهی این منبع، هفت زن و دختر دیگر نیز با جراحاتی ناشی از لتوکوب و شکنجه به شفاخانه منتقل شده بودند که پس از گرفتن دوا مرخص شدند. این منبع میگوید که اکثر این زنان از سوی خانوادههایشان شکنجه شده بودند.
مینا*، همان زن ۲۳ سالهای است که از ولسوالی دلارام به این شفاخانه منتقل شده است. او میگوید که مصیبتهایش هفت سال پیش شروع شد؛ زمانی که خانوادهاش در ۱۶سالگی او را مجبور کردند همسر دوم یک مرد ۴۴ ساله شود.
او که مادر دو فرزند است، دلیل اصلی خودکشیاش را خشونت خانوادگی از سوی همسر و خانوادهی اول همسرش عنوان میکند و میگوید: «در جریان هفت سال گذشته متواتر از سوی شوهرم، زنش و فرزندانش مورد شکنجه و لتوکوب قرار گرفتهام. هم در زمان جمهوریت وهم در زمان طالبان به هر دروازهای رفتم، کسی به فریادم نرسید.»
او سهبار تلاش کرده تا به زندگیاش پایان دهد: «یک بار خودم را حلقآویز کردم و دوبار هم با خوردن مرگ موش تلاش کردم تا خود را از ظلم خانوادهی شوهرم نجات دهم، اما هربار همسایهها مرا به شفاخانه میآورند. حالا هم مرگ موش خورده بودم تا بمیرم، ولی باز مرا به شفاخانه آوردند.»
مینا در حالی که گریه میکند، از طالبان کمک میخواهد و میگوید دیگر توانی برای بازگشت به شکنجهگاه خود ندارد: «طالبان مرا سنگسار کنند یا بکشند، ولی به دست شوهر ظالمام ندهند.»
همان شبی که مینا به شفاخانه منتقل شد، دو دختر دیگر نیز به دلیل ازدواج اجباری با خوردن مرگ موش اقدام به خودکشی کرده بودند.
نیلوفر*، یکی از نزدیکان دختر ۱۶سالهای است که با خوردن مرگ موش تلاش کرده بود زندگیاش را خاتمه بخشد.
نیلوفر در صحبت به زنتایمز میگوید: «پدر این دختر میخواست دختر خود را به نکاح یک فرمانده طالبان درآورد، اما دختر به این ازدواج راضی نبود و با خوردن مرگ موش قصد داشت به زندگی خود پایان دهد.»
سومین زنی که با خوردن مرگ موش به این شفاخانه منتقل شده بود نیز دختر ۱۸ سالهای بود که به دلیل ازدواج اجباری اقدام به خودکشی کرده بود.
یکی از نزدیکان او به زنتایمز میگوید: «پدرش او را به پسر خالهاش نکاح کرده بود، اما دختر به این ازدواج راضی نبود. او شب گذشته در اتاق خود رفته و با خوردن مرگ موش میخواست خودکشی کند که خانوادهاش مطلع شدند و او را به شفاخانه بردند.»
این سه مورد، تنها موارد خودکشی زنان در ۴۸ ساعت گذشته در غرب افغانستان نیست. منابعی از ولایت غور نیز در صحبت به زنتایمز میگویند که روز شنبه (۲۶ قوس) دو دختر در ولایت غور با خودکشی به زندگیشان پایان دادهاند.
یکی از این دختران، کودکی ۱۳ ساله بوده است. یک منبع از نزدیکان او در صحبت به زنتایمز میگوید که او خودکشی کرده است.
همچنین، نزدیکان یک دختر ۱۸ ساله به نام پریماه میگویند که او روز شنبه در ولسوالی تیوره ولایت غور به دلیل ازدواج اجباری به زندگی خود پایان داده است.
روز پنجشنبه (۲۴ قوس) نیز یک دختر دانشجوی ۱۹ساله در ولایت دایکندی به دلیل ازدواج اجباری خودکشی کرد و به زندگی خود پایان داد.
عامل عمدهی افزایش خودکشی ایجاد محدودیتها بر زنان و دختران از سوی طالبان و خشونتهای خانوادگی و افسردگی روانی ناشی از وضعیت موجود عنوان شده است.
براساس گزارش زنتایمز از ولایت هرات، در شش ماه نخست سال جاری در ولایت هرات ۲۵۴۸ بیمار که ۱۹۱۱ تن آن را زنان و ۶۳۷ را مردان تشکیل میدهند در بخش صحت روانی بستری شدهاند. این در حالی است که این آمار در دوازدهماه سال گذشته، ۱۹۷۸ مورد بوده که ۱۵۸۳ مورد آن را زنان و ۳۹۵ مورد آن را مردان تشکیل میدادند.
طالبان از زمان تسلط دوباره بر افغانستان، حق کار و تحصیل را از زنان و دختران گرفته و حق تردد و مسافرت آنان را نیز مشروط به داشتن «محرم مرد» کرده است. طالبان همچنین وزارت امور زنان و کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان را که به قضایای خشونت علیه زنان رسیدگی میکردند لغو کردهاند. آنان همچنین سیستمهای حمایتی از قربانیان خشونت جنسی و خانوادگی را نیز برچیدهاند.
در ماه جدی سال گذشته گروهی از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل هشدار داده بودند که «رهبران طالبان در افغانستان در حال نهادینه کردن تبعیض و خشونت مبتنی بر جنسیت در مقیاس وسیع و سیستماتیک علیه زنان و دختران هستند.»
در ماه قوس امسال نیز ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در افغانستان و شماری دیگر از کارشناسان این سازمان گفتهاند که محدودیتهایی که طالبان بر آزادی زنان و دختران افغانستان اعمال کرده، میتواند مصداق «جنایت علیه بشریت» تلقی شود.
*به دلایل امنیتی، اسامی مصاحبه شوندگان مستعار هستند.
