فرشته غنی
خبرگزاری جمهور، یکی از رسانههایی که ۱۳ سال از کابل، خبردهی و آگاهیرسانی میکرد، روز شنبه (۱۹قوس) اعلام کرد که به دلیل تهدیدات و هشدارهای پیاپی طالبان، دفترمرکزی خود را در کابل بسته است.
مسئول این رسانه در اعلامیهای که در وبسایت آن به نشر رسیده، گفته است که پس از بارها احضار و بازجویی شدن تصمیم بستن دفتر این رسانه را گرفته است.
محمد مدنی، مدیر مسئول خبرگزاری جمهور به زنتایمز گفت که ریاست استخبارات و ریاست نظارت بر رسانههای طالبان بارها پیامهای تهدیدآمیز به او و همکارانش فرستاده و آنان را متهم به فعالیت ضد «امارت» کردهاند.
آقای مدنی گفت: «آخرینبار به تاریخ ۱۵ قوس از استخبارات طالبان با من تماس گرفتند و گفتند ما از شما میخواهیم که اصلاح شوید، اگر اصلاح نشدید و باز به فعالیتهایتان علیه طالبان ادامه دادید، ما هر کاری کرده میتوانیم. زندانهای ما خیلی بزرگ هستند.»
به گفتهی وی، خبرنگاران این رسانه دو بار بازداشت و لتوکوب شدهاند؛ یکبار در تابستان سال گذشته و یکبار دیگر دو ماه قبل، دو تن از خبرنگاران این رسانه از سوی طالبان بازداشت و لتوکوب شده بودند.
مدیر مسئول خبرگزاری جمهور دلیل بسته شدن این رسانه را این گونه بیان کرد: «با درنظرداشت این تهدیدها، تصمیم گرفتیم که دفتر مرکزی این رسانه را ببندیم و همکاران را رخصت کنیم.»
به گفتهی مدنی، این رسانه ۸ کارمند رسمی در افغانستان داشت که حالا همهی آنها خانهنشین شدهاند. اما آقای مدنی امیدوار است که با کمک خبرنگاران آزاد در خارج از کشور به کارش ادامه دهد.
بر اساس معلومات دفتر حمایتکنندهی رسانههای آزاد در افغانستان (نی)، خبرگزاری جمهوری یکی از پنج رسانهای است که در سه ماه اخیر از فعالیت باز ماندهاند. ظریف کریمی، مسئول دفتر نی در گفتوگو با زنتایمز میگوید دو رادیو، دو تلویزیون و یک خبرگزاری طی دوونیم ماه اخیر فعالیت خود را متوقف کردهاند.
به گفتهی آقای کریمی، در این مدت سه رسانه فعالیتشان را آغاز کردهاند. آقای کریمی گفت دو رادیو خصوصی در ولایت بادغیس به نامهای «تعلیم قرآن» و «رادیوعبور» و یک رادیو دولتی در ولایت لغمان بهنام «صدای شریعت» به تازگی فعالیتشان را آغاز کردهاند.
برخی از فعالان رسانهای افغانستان آغاز به فعالیت این رسانهها را اقدام سیستماتیک طالبان علیه آزادیبیان خوانده میگویند طالبان با تعطیلی رسانههای آزاد از یکسو و ایجاد رسانههای وابسته به این گروه از سوی دیگر، میخواهند ایدئولوژی و افکارشان را بر جامعه تحمیل نمایند.
ضیا بومیا، رئیس انجمن رسانههای جنوبآسیا یا سپما برای افغانستان در گفتوگو با زنتایمز میگوید این اقدام طالبان برای ایجاد رسانههای جدید در جهت تطبیق قوانین این گروه، یک اقدام تازه برای نابودی آزادیبیان و ارزشهای انسانی است.
او میگوید: «محتوای این رسانهها متأثر از دیدهگاههای طالبان است. این، میتواند آغازی برای جایگزین کردن این رسانهها به رسانههایی باشد که سالها برای آزادیبیان، دموکراسی، حقوق بشر و صدها ارزش پذیرفتهشدهی بینالمللی و انسانی کار کردهاند.»
او میافزاید، با درنظرداشت وضعیت فعلی افغانستان آزادیبیان و معتقدان آن مصون نیستند و وضعیت رو به وخامت است.
به گفتهی این فعال رسانهای، طالبان با بسته کردن رسانهها میخواهند هرگونه باور و اندیشهی مخالفشان را در افغانستان سرکوب نمایند و به جای آن تفکر طالبانی را جایگزین سازند.
پیش از مسدود شدن خبرگزاری جمهور، طالبان فعالیت نشراتی رادیو صدای آزادی و صدای امریکا را نیز در افغانستان متوقف کرده بودند.
براساس آمار سازمان گزارشگران بدون مرز، طی یک سال گذشته ۲۱۹ رسانه چاپی، تصویری و شنیداری در افغانستان از فعالیت بازماندهاند و ۶۰ درصد خبرنگاران از کار بیکار شدهاند.
