هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) به مناسبت روز جهانی حقوق بشر اعلام کرده است که مواردی از کشتارها، شکنجه، بدرفتاری و بازداشتهای خودسرانهای که توسط طالبان صورت گرفته را مستندسازی کرده است.
در بیانیه مطبوعاتی یوناما که امروز شنبه (۱۹ قوس) به نشر رسیده از رهبران طالبان خواسته که این موارد نقض حقوق بشری را بررسی کرده و عاملان آن را مجازات کنند.
چند هفته پیش نیز، فضلاحمد معنوی، وزیر عدلیه دولت پیشین افغانستان اعلام کرد که اسنادی از جنایات جنگی طالبان را به دیوان کیفری بینالمللی لاهه در هالند سپرده است.
آقای معنوی مدعی شد که دادگاه لاهه به او تعهد سپرده است که «جنایتکاران به عدالت کشانیده میشوند.»
به تاریخ ۹عقرب سال جاری میلادی، قضات دیوان کیفری به دادستانهای این دیوان اجازهی از سرگیری تحقیقات در مورد اتهامات جرایم جنگی در افغانستان را صادر کردند. این تحقیقات بیش از دو سال است که متوقف شده است.
در بخش دیگر بیانیهی مطبوعاتی یوناما به مجازاتهایی که اخیراً طالبان بر متهمان پروندههای مختلف اجرا کردهاند اشاره شده و آمده: «طالبان در حال افزایش استفاده از مجازات جسمانی، مانند شلاقزدن متهمین در محضر عام هستند. اینها نوعی از رفتار ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز است که بر اساس معاهدات و کنوانسیونهای بینالمللی که افغانستان یکی از کشورهای عضو آن است، ممنوع است.»
طالبان هفته گذشته، یک مرد جوان را در ولایت فراه در ملأعام اعدام کردند وهنگام اجرای حکم اعدام، رهبران ارشد طالبان حضور داشتند. طالبان همچنان در چند هفته اخیر پس از دستور رهبریشان مبنی بر اجرای حکم «حد و قصاص» دهها نفر به شمول زنان را در محضر عام شلاق زدهاند.
یوناما همچنان از وضع محدودیتهای بیشمار طالبان علیه زنان و دختران در افغانستان که بسیاری از آزادیهای اولیه و حقوق بشری و انسانی آنان را سلب کرده به شدت انتقاد کرده است.
در بیانیه آمده: «تضعیف بیامان حقوق زنان یکی از برجستهترین جنبههای اقدامات طالبان تا به امروز بوده است. از ۲۴ اسد ۱۴۰۱ حقوق زنان و دختران به تدریج برای مشارکت کامل در آموزش، محل کار و سایر جنبههای زندگی عمومی و روزمره محدود و در بسیاری از موارد کاملاً سلب شده است. این وضعیت وخیم حقوق بشر نیز در پس زمینهای از آشفتگیهای اقتصادی، اجتماعی و بشردوستانه رخ میدهد. محدودیتهای حق کار و آزادی رفتوآمد، از جمله، زنان افغان را در معرض خطر بیشتر حاشیهنشینی و آسیبپذیری در برابر استثمار و سوء استفاده قرار میدهد.»
در بیانیه همچنان به بازداشتهای خودسرانهی خبرنگاران و فعالان مدنی توسط طالبان اشاره شده است و آمده که تاکنون هیچ اطلاعاتی درباره اینکه چرا این افراد بازداشت شدهاند وجود ندارد. یوناما به گونه مشخص از بازداشت ظریفه یعقوبی و چهار همکار او یاد کرده و گفته است با گذشت بیش از یک ماه از بازداشت آنان، هیچ اطلاعی از سرنوشت این فعالان مدنی در دست نیست.
در همین حال، کرن دکر، کاردار سفارت امریکا برای افغانستان به مناسبت ده دسامبر روز جهانی حقوق بشر در یک پیام توییتری نوشته است: «ایالات متحده از حقوق همهی افغانها صرف نظر از جنسیت، قومیت، مذهب و توانایی آنها دفاع میکند. ما دیروز با مدافعان حقوق بشر افغان صحبت کردیم، برخی از شجاع ترین انسانها که میشناسم. آنها از دسترسی به آموزش، حق کار و حمایت از جمعیت متنوع افغانستان دفاع میکنند.»
وی از رهبران قندهاری طالبان خواسته تا از تلاشهای مدافعان حقوق بشر در افغانستان و جامعه بینالمللی حمایت کنند.
دهم دسامبر (۱۹ قوس)، روز جهانی حقوق بشر در حالی در سراسر جهان تجلیل میشود که با گذشت یکونیم سال از قدرتگیری دوبارهی طالبان، افغانستان در صدر کشورهایی قرار گرفته که ارزشهای حقوق بشری در آن به شکل گسترده نقض میشود.
