دیدهبان حقوق بشر همزمان با دومین سالگرد مرگ یما سیاوش، روزنامهنگار افغان، خواستار تحقیقات بینالمللی درباره مرگ او و دیگر موارد حمله به روزنامهنگاران، فعالان و سایر غیرنظامیان در افغانستان شد.
دیدهبان حقوق بشر در بیانیهای گفته است که یما سیاوش، مجری مطرح تلویزیون طلوع نیوز، به دلیل «گردانندگی بحثهای داغ با مقامات دولتی در برنامهی زندهی تلویزیونی» شهرت داشت. او فساد و کاستیهای دولت اشرف غنی، رییسجمهور وقت را بر ملا کرد، کاری که او را به یک تهدید برای مقامات حکومت تبدیل کرده بود.
سیاوش در ۱۶ عقرب ۱۳۹۹، در کابل پس از سوار شدن به موتر دولتی که بمبی در آن کار گذاشته شده بود، کشته شد. او پیشتر از این حادثه طلوع نیوز را ترک کرده و در بانک مرکزی کشور مشغول به کار بود. با وجود دستگیری ۱۱ مظنون، در نهایت هیچ یک به دادگاه نرفتند. بر اساس گزارش دیدهبان حقوق بشر، مقامات حکومت پیشین در انجام تحقیقات طب عدلی و حفظ شواهد حیاتی از صحنهی حمله ناموفق عمل کردهاند.
پاتریشیا گوسمن، معاون آسیایی دیدهبان حقوق بشر نوشته است: «دولت سابق افغانستان نتوانست تحقیقات کاملی انجام دهد یا کسی را به خاطر این جنایت تحت پیگرد قانونی قرار دهد.»
خانوادهی سیاوش مقامات دولتی سابق را به سنگاندازی در مسیر تحقیقات در مورد مرگ وی متهم میکنند. در توییتی که روز یکشنبه منتشر شد، پدر یما، داوود سیاوش خواست که در این زمینه از رییسجمهور سابق، معاونان وی و رییس بانک مرکزی تحقیق صورت بگیرد.
سیاوش زمانی کشته شد که حمله به روزنامهنگاران در افغانستان به اوج خود رسیده بود. بر اساس گزارش سازمان ملل، ۳۳ روزنامهنگار بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ به قتل رسیدهاند.
وضعیت برای خبرنگاران و کارمند رسانه تحت حکومت طالبان خطرناکتر از گذشته شده است. دیدهبان حقوق بشر گفته است که «با تسلط طالبان بر افغانستان در آگوست ۲۰۲۱ و در پی آن، از بین رفتن سیستم قضایی و تداوم خشونت جدی علیه روزنامهنگاران توسط این گروه، دسترسی به عدالت ناممکنتر شده است.»
طالبان پس از به قدرت رسیدن، به گونهی خودسرانه روزنامهنگاران را لت و کوب، دستگیر، حبس و شکنجه کردهاند.
