متین مهراب
همزمان با تشدید درگیریها بین طالبان و جبههی مقاومت در ولایت پنجشیر در هفتههای اخیر، ساکنان این ولایت طالبان را به بازداشتهای دستهجمعی، گروگانگیری، شکنجه و کوچهای اجباری غیرنظامیان متهم میکنند.
طالبان پس از حملهی جبههی مقاومت به پوستههایشان در ۲۵ ماه اسد، ۵۰ مرد و کودک را از روستای عبدالله خیل ولسوالی درهی این ولایت گروگان گرفته بودند. یکی از باشندگان محل در گفتوگو با زنتایمز تایید کرد که طالبان مردان مسن را آزاد کردهاند، اما بیش از ۱۰ نفر دیگر را هنوز نگهداشته و شکنجه کردهاند. او میافزاید که برخی از گروگانها در زندان ولایتی نگهداری میشوند و برخی دیگر به کابل انتقال داده شدهاند. وی که به شرط ناشناس ماندن با زنتایمز صحبت کرد، توضیح داد: «طالبان ۱۰ تن از گروگانها را که اغلب بین ۲۰ تا ۳۵ سال سن دارند، به ستاد استخبارات خود در کابل منتقل کردهاند.»
محمد، یکی دیگر از باشندگان ولایت پنجشیر به زنتایمز گفت که طالبان مرتباً افراد ملکی از جمله کشاورزان و رهگذران را بدون دلیل و مدرک به اتهام همکاری با نیروهای جبههی مقاومت دستگیر میکنند. او توضیح داد: «مردم تمام پنجشیر به خصوص افرادی که در ساحات جنگی هستند به بازداشت، شکنجه و تحقیر طالبان عادت کردهاند و این گروه هرگاه در رویارویی با جبههی مقاومت شکست میخورد، به آزار مردم روی میآورند.»
ویدئوهایی در رسانههای اجتماعی دست به دست میشود که بدرفتاری گروههای طالبان با غیرنظامیان بازداشت شده را نشان میدهد.
ابوبکر صدیقی، سخنگوی طالبان در این ولایت در گفتوگو با شبکهی تلویزیونی طلوع نیوز افغانستان تایید کرد که طالبان افرادی را که به آنها «سوءظن» دارند، دستگیر میکنند. به گفتهی وی، اکثر دستگیرشدگان آزاد شدهاند، اما دوسیهی شماری از آنها هنوز زیر تحقیق است.
جبههی مقاومت به رهبری احمد مسعود خواهان تشکیل یک جمهوری اسلامی چند حزبی است که در آن قدرت بین احزاب سیاسی و گروههای قومی تقسیم شود. بسیاری از تاجیکها، هزارهها، اوزبیکها و سایر اقلیتها عمیقاً با طالبان که عمدتاً از قوم پشتون هستند، مخالفت دارند.
طالبان در سپتامبر ۲۰۲۱ ولایت پنجشیر را تصرف کرد و اکنون مراکز اصلی و پرجمعیت آن را کنترل میکند. در همین حال، جبههی مقاومت ادعا میکند که در مناطق کوهستانی پایگاه دارد و برای مقاومت طولانیمدت برنامهریزی میکند.
هرچند طالبان رسماً حضور نظامی جبههی مقاومت را رد میکند، اما گزارشهایی نیز وجود دارد که طالبان نیروهای جنگی خود را به پنجشیر و مناطق اطرافاش، مناطقی که نیروهای جبههی مقاومت در آن حضور دارد، ارسال کرده است.
اخیراً ملا عبدالقیوم ذاکر، از رهبران ارشد نظامی طالبان و همچنین یک زندانی سابق زندان گوانتانامو، بهعنوان فرمانده ویژه در پنجشیر تعیین شده است. در سال ۲۰۱۰، ذاکر رهبری مبارزه با ایالات متحد را عمدتاً در جنوب افغانستان بر عهده داشت و در حال حاضر یکی از اعضای شورای عالی رهبری طالبان است.
طالبان همچنین فرمانده پولیس جدیدی برای این ولایت تعیین کردهاند.
محمد به زنتایمز گفت که اخیراً طالبان و جبههی مقاومت در مناطق جنوبی پنجشیر درگیر شدهاند و افراد مسلح طالبان سنگرهای دفاعی خود را در نزدیکی خانهها در این منطقه برپا کردهاند. ترکیبی از سرکوب طالبان، تفتیش اجباری خانهها، خشونت و بازداشتهای خودسرانه مردم را مجبور به ترک خانههایشان کرده است. محمد میگوید: «وضعیت بهگونهای است که هیچ مکتب یا مرکز آموزشی حتا برای پسران باز نیست.»
گزارشها حاکی از آن است که عبدالله خیل، پوجاوه، تمبنه و پریتاب در ولسوالی دره و روستای حصارک در ولسوالی روخه و قسمتهایی از روستای درهی آرزو در ولسوالی شُتُل خالی از سکنه شده است. محمد میگوید که برخی از مردم به ولایات همجوار از جمله کابل، بغلان و بلخ متواری شدهاند.
اسامی برای حفظ هویت مصاحبهشوندگان تغییر کرده است.
