یک مستند جدید افشا می‌کند: طالبان زنان را به بهانه‌ی «فساد اخلاقی» زندانی کرده و مجبور به «ازدواج» با اعضای خود می‌کنند

یکی از زنان محبوس در زندان طالبان می‌گوید: «ما به اتهام فساد اخلاقی دستگیر شده‌ایم.» دیگری می‌گوید: «سه ماه پیش دستگیر شدیم. آن‌ها در مورد دوسیه‌ی ما هیچ کاری نمی‌کنند. ما بدون هیچ توضیحی در این‌جا زندانی شده‌ایم.»

این زنان در مستندی جدید از رامیتا نوایی، تهیه‌کننده و مستندساز بریتانیایی-ایرانی درباره‌ی جنایات طالبان علیه زنان در افغانستان، نشان داده می‌شوند. مستند «افغانستان در خفا» روز سه‌شنبه در شبکه‌ی پی‌بی‌اس پخش شده است.

مستند نشان می‌دهد که چگونه طالبان زنان را به‌دلیل «فساد اخلاقی» یا مسافرت بدون «محرم» دستگیر می‌کنند. افزون بر این، آن‌ها زنان را برای ازدواج با اعضای خود تحت فشار قرار می‌دهند.

نوایی برای ساخت این مستند دو بار به افغانستان سفر کرده: ابتدا در عقرب – قوس ۱۴۰۰ و سپس در حوت ۱۴۰۰. وی زمانی که در افغانستان بوده، به‌سختی به زندان زنان راه یافته و بااستفاده از کامره‌ی مخفی با زندانیان زن صحبت کرده است. این زنان در حویلی زندان جمع‌شده‌اند و از آن‌ها نوزادانی در آغوش دارند. زنان زندانی می‌گویند در برزخ به‌سر می‌برند، چرا که طالبان آن‌ها را بدون ثبت دوسیه‌‌ی‌شان و فرستادن آن به محکمه نگه داشته‌اند. یکی از این زنان می‌گوید: «من یک کودک هفت‌ماهه در خانه دارم، هشت فرزندم بیست‌ویک روز است در خانه‌ی کرایی رها شده‌اند؛ گرسنه و تشنه.»
داستان مریم یکی از نمونه‌های بی‌شمار دیگر است. او به‌دلیل «فساد اخلاقی» دستگیر شده است، به‌دلیل بیرون رفتن با پدر یکی از دوستان‌اش به‌جای یکی از محارم مرد خود، در تلاش برای یافتن چند تن از دوستان‌اش که آن‌ها نیز به‌خاطر سوارشدن به تاکسی بدون «محرم» دستگیر شده بودند. مریم می‌گوید که طالبان پس از دستگیری او را شکنجه کرده‌‌اند: «سه نفر از من بازجویی ‌کردند و به من شوک برقی دادند که حقیقت را به آن‌ها بگویم.» پس از این‌که یکی از طالبان در موبایل مریم عکس‌های هم‌صنفی‌های‌اش را دیده، او را به باد فحش و ناسزا گرفته است: «اگر فاحشه نیستی، چرا با بچه‌ها عکس گرفته‌ای؟» بعد، او را با تیزر، شوک داده و اسلحه را روی سرش گذاشته بودند.

زنان دیگر نیز داستان‌های مشابهی از دستگیری خودسرانه توسط طالبان و بازداشت بدون تشریفات عادلانه به اتهامات مختلف از ترک شوهرشان گرفته تا سفر بدون «محرم» می‌گویند. چند دختر به فرانت‌لاین گفته‌‌اند که طالبان در طول بازجویی آن‌ها را آزار داده‌اند. یکی از آن‌ها زخم‌هایی روی دست‌اش دارد که به‌نظر می‌رسد در اثر شوک برقی ایجاد شده است. این نمونه از شکنجه‌ی زندانیان، بخشی از گزارش اخیر عفو بین‌الملل نیز بود که نشان می‌داد طالبان زندانیان را بی‌رحمانه شکنجه می‌کنند، از جمله بااستفاده از شوک برقی.

طالبان به زندانیان زن یک راه بیرون‌رفت پیشنهاد می‌کنند: مریم و دوستان‌اش به‌نقل از طالبان می‌گویند: «اگر با یک سرباز طالب ازدواج کنی، تو را آزاد می‌کنیم.» مریم می‌گوید دو دختری که پس از ورود آن‌ها به زندان آورده شده بودند، برای آزادی‌شان مجبور به ازدواج با اعضای طالبان شدند.»

مستند پی‌بی‌اس نشان می‌دهد که ازدواج‌های اجباری در خارج از زندان نیز اتفاق می‌افتد. یک تاجر ثروت‌مند که مخفیانه با رامیتا ملاقات کرده، می‌گوید که «چند هفته پیش دختر کاکای نزده‌ساله‌اش مجبور شد با یک قوماندان قدرت‌مند طالبان که ۴۰ سال از او بزرگ‌تر است، ازدواج کند.»

یکی از شاهدان می‌گوید: «آن‌ها به‌دنبال دختران زیبا به بازار می‌روند و تعقیب‌شان می‌کنند که بفهمند دختر کیست». سپس تقاضای ازدواج می‌کنند و اگر خانواده جواب منفی داد، آن‌ها را تهدید به مرگ می‌کنند و چاره‌ای برای‌شان باقی نمی‌گذارند. مردی می‌گوید هنگامی که شاهد اختطاف دختری به‌دست مردان طالب بوده، از دست طالبان لت‌و‌کوب شده است. او آثار شکنجه را به‌شرط مخفی‌ماندن هویت‌اش در این مستند نشان داده است.

وقتی رامیتا نوایی از سخن‌گوی وزارت امربالمعروف و نهی از منکر درباره‌ی موارد دستگیری زنان به‌جرم «فساد اخلاقی» می‌پرسد، او پاسخ می‌دهد: «شاید شما با کسانی که در ۲۰ سال گذشته تحت تأثیر افکار غربی پرورش یافته‌اند، صحبت کرده‌اید.»

زنان زندانی نمی‌دانند که دوسیه‌ی‌شان چه زمانی به‌جریان می‌افتد یا کی آزاد می‌شوند. مریم در نامه‌ای که از زندان به خانواده‌اش ارسال کرده، چنین نوشته: «این‌جا روزها و شب‌ها خیلی سخت می‌گذرد.»